ایرانیان شروع زمستان را با یلدا جشن می گیرند تا خودشان را برای فصل سرد آماده کنند اما شاید بسیاری از ما ندانیم که یلدا نه فقط در ایران بلکه در بسیاری از کشورها با رسوم مختلف برگزار می شود .
شب یلدا، به‌عنوان بلندترین شب سال، فقط یک آیین ایرانی نیست؛ مفهومی جهانی است که ریشه در طبیعت، گردش خورشید و نیاز انسان به نور، امید و آغاز دوباره دارد. اگرچه ما این شب را با نام «یلدا» و آیین‌هایی مثل دورهمی خانوادگی، انار، هندوانه و فال حافظ می‌شناسیم، اما همین شب در نقاط مختلف جهان با نام‌ها و رسوم متفاوتی جشن گرفته می‌شود؛ از انقلاب زمستانی در اروپا و آمریکای شمالی گرفته تا آیین‌های کهن در آناتولی، قفقاز و سرزمین‌های اسلاوی.
شب یلدا در پاکستان
پاکستان، با ریشه‌های فرهنگی عمیق که با ایران باستان پیوند خورده است، شب یلدا را با مجموعه‌ای از آیین‌های منحصربه‌فرد و تأثیرگذار جشن می‌گیرد. این مراسم که با نیایش و دعا آغاز می‌شود، شامل سنت‌هایی متفاوت است. مهم‌ترین بخش این آیین، مراسم غسل زمستانی است، بدین معنی که مردان و زنان، هر کدام به نوبت، از صبح تا غروب آخرین روز پاییز، به صورت ایستاده حمام می‌کنند؛ آیینی که طی آن، یک تکه نان را در دست نگه می‌دارند و آب بر سر می‌ریزند.
پس از این تطهیر، جشن با افروختن آتش، پایکوبی و شادی ادامه می‌یابد. در پایان این شب طولانی، خوراک سنتی محبوب مردم پاکستان برای شب یلدا، آبگوشت شکمبه بز سرو می‌شود.

شب یلدا در تاجیکستان
یلدای ایرانی که قدمت هفت هزار ساله دارد و هر ساله این شب در دنیا و همچنین در کشور تاجیکستان برگزار می شود. در میان فارسی زبانان تاجیکستان مردم شب یلدا را دور هم جمع می شوند و سفره های خود را پر از انار و هندوانه، آجیل و انواع و اقسام تنقلات می کنند. یکی از مراسم های شب یلدا در تاجیکستان پختن نان شیرینی است، این نان شیرین بسیار لذیذ و به شکل های مختلفی از موجودات زنده درست می شود. در برخی از روستاها مردمان قدیمی کناره های پنجره ها را با پوستین پوشش می دهند و از سقف ها چرم آویزان می کنند و در حیاط گندم می پاشند. تاجیکستانی ها در شب یلدا فال می گیرند، برای اینکه اتفاق های سال بعد را پیش بینی کنند. مردم تاجیکستان در شب یلدا مخصوصا در روستاها بر این باور هستند که هر انسان باید در این شب یک انار کامل بخورد، زیرا خوردن انار در این شب شفا بخش تمام امراض است.

شب یلدا در افغانستان 
اما یکی دیگر از کشورهایی که مردمانش  به همراه ایرانیان علاوه بر داشتن وجه مشترک بزرگی مثل زبان فارسی حق همسایگی بر گردن یکدیگر دارند کشور افغانستان است. جایی که تا چند قرن پیش جزیی از خاک ایران به حساب می‌آمده است مسلماً مردمش از لحاظ فرهنگی مشترکات زیادی با ایرانی‌ها دارند تا جایی که وقتی پای صحبت‌های مردم این افغانستان می‌نشینید از آنها می‌خواهید برایتان از رسم و رسومات متفاوتشان درباره شب چله بگویند به فرق و اختلاف چندانی نمی‌رسید به شکلی که آقای«محمد ابراهیم شریعتی» یکی از ناشران افغان درباره چگونگی برگزاری شب یلدا در افغانستان این طور می‌گوید که«شب چله یا شب یلدا یکی از جشن‌هایی است که در بین مردم کشور افغانستان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است مردم در این شب به مهمانی می‌روند مثل ایرانی‌ها هندوانه می‌خورند،انار دانه می‌کنند و تا پاسی از شب بیدار می‌مانند. چگونگی برگزاری شب یلدا در بین افغانستانی‌ها بستگی به وضع زندگی مردم، شرایط اقتصادی و توانایی مالی آنها دارد.»

شب یلدا در آذربایجان
آذربایجان، به‌دلیل نزدیکی فرهنگی و تاریخی با ایران، شب یلدا یا “Yaldā” را نیز جشن می‌گیرد و این جشن یکی از مناسبت‌های قدیمی این کشور هم به شمار می‌آید.
در آذربایجان، مردم معمولاً:
با خانواده جمع می‌شوند
انار، هندوانه و آجیل مصرف می‌کنند
تا صبح داستان می‌گویند، شعر می‌خوانند و حافظ‌خوانی می‌کنند
این جشن نزدیکی زیادی به رسم ایرانی دارد، اما با طعم و آواها و لهجه‌های آذربایجان.
جاهای دیدنی برای تجربه یلدا در آذربایجان
باکو – شهر قدیم (Icherisheher): فضایی تاریخی و نورپردازی شبانه در کنار دریای خزر.
بلندی‌های شیروان: چشم‌اندازهای زمستانی زیبا برای قدم‌زدن در شب یلدا.
پارک‌ها و بازارهای باکو: با چراغانی‌های فصل و خوراکی‌های محلی.

برگزاری مراسم شب یلدا در تایلند و کشور های شرق آسیا 
شب یلدا در شرق آسیا نیز به طور ویژه و خاصی برگزار می شود. آن ها شب اول زمستان خود را جشن می گیرند این جشن دونگ ژی نام دارد. این مراسم یکی از مهم ترین جشن هاو آیین های مردم ژاپن، چین، کره، فیلیپین، تایلند و ویتنام می باشد. اقوام و خانواده ها در کنار هم جمع می شوند و غذا های مخصوص خود مثل تانگ یوآن و کوفته برنجی میل می کنند. این مراسم نشان دهنده همبستگی و اتحاد می باشد.

جشن پنج‌روزه هند با شروع فصل سرما
به غیر از کشورهای همسایه اگر نگاهی به آیین و سنت‌های کشورهای دیگر بیندازید خواهید فهمید که در کشورهای دیگر هم مردم برای آمدن فصل سرما خودشان را آماده می‌کنند. سرزمین  هندوستان یکی از همین کشورهاست.« پوجا شارما»یک دانشجوی هندی است که درباره جشن‌های زمستانی‌اش این طور می‌گوید« ما هم در هند برای زمستان جشن می‌گیریم که  یکی از این جشن‌ها جشن "دیوالی" است  که در ابتدای زمستان برگزار می‌شود  و دیگری جشن"هولی" است که در پایان زمستان برگزار می‌شود. که با آن به استقبال بهار می‌رویم.» دیوالی در هند یک جشن پنج روزه است که در تمامی هند برگزار می‌شود و قدمتی چند هزارساله دارد که مردم در طول این چند شبانه روز کوچه‌ها و خیابان‌هایشان را با چراغ و فانوس تزیین می‌کنند، به شادی می‌پردازند، دعا می‌خوانند و به خانه‌های یکدیگر می‌روند و جشن هولی هم یک جشن مذهبی است که هندی‌ها در آن به مناسبت تمام شدن زمستان روی هم رنگ می‌پاشند و به پایکوبی و شادی می‌پردازند.

کلام آخر
در این مطلب آداب و رسوم شب یلدا کشورهای جهان را بررسی کردیم همچنین برخی از عجیب ‌ترین آداب و رسوم شب یلدا در کشورهای مختلف را نیز معرفی کردیم. شب یلدا در جهان از تاجیکستان و روسیه گرفته تا انگلستان و کانادا با آداب و رسوم مختلف و به شکل های مختلف برگزار می شود. در کشورهای همسایه شب یلدا با آداب و رسومی همانند ایران برگزار می شود، ولی کشورهای دیگر مراسم ها و جشن های متفاوتی دارند. شب یلدا زمانی برای نزدیک تر شدن به خانواده و دوستان و ایجاد لحظات خوش و خاطره انگیز می باشد. شما می توانید برای به یاد موندنی تر کردن این شب به دوستان، خانواده و همکاران خود هدیه یلدا بدهید. به این صورت محبت و قدردانی خود را نسبت به آن ها نشان می دهید.